Semi-permanente expositie
Herten
De semi-permanente expositie laat zien hoe veelzijdig de hertenfamilie is: van gewei en gedrag tot leefgebied en seizoenen.
Home
Het museum · sinds 1938
Een museum als bijna geen ander
Natuurmuseum Holterberg is een van de oudste natuurmusea van Nederland. Sinds 1938 worden hier dieren en landschappen getoond in diorama's: zorgvuldig opgebouwde natuurtaferelen waarin preparatie, schilderkunst en compositie samenkomen. Een museale techniek die ooit beroemd was en die je tegenwoordig nog maar zelden zo uitgebreid ziet.
De kunst van het diorama
Een landschap achter glas
Een diorama is veel meer dan een verzameling opgezette dieren. Voorgrond, dieren, natuurlijke materialen en geschilderde achtergrond vormen samen één landschap. Elk tafereel probeert een natuurmoment te laten zien zoals je het buiten, met heel veel geluk, werkelijk zou kunnen aantreffen. Je betrapt de natuur als het ware op een stil moment.
Diorama's waren ooit een beroemde museale presentatietechniek. Veel musea vervingen ze door andere presentatievormen. Op de Holterberg zijn ze juist het hart van het museum gebleven: echte dieren, echte materialen en zichtbaar vakmanschap.
De collectie
Meer dan duizend dieren
De collectie voert je door verschillende Europese landschappen: van de Holterberg en de Veluwe tot de Waddenzee en de Alpen. Je ziet grote en kleine dieren van heel dichtbij, en in de ondergrondse gang ontdek je wat zich normaal onder je voeten afspeelt, met onder meer een vossenhol en een konijnenburcht.
Het begin · 1938
Piet Bos
Het verhaal begint in 1929, toen de Toeristenweg over de Holterberg werd aangelegd en het toerisme op gang kwam. Preparateur Piet Bos, opgeleid bij Natura Docet in Denekamp, ontwikkelde samen met zijn zwager Jo Melcher het plan voor een klein natuurmuseum naast 't Losse Hoes. In 1938 opende het museum. Het bestond uit één zaal met in iedere hoek een diorama. Die oorspronkelijke zaal bestaat nog steeds en vormt nog altijd het slotstuk van de museumrondgang.
Kees Bos: preparateur én kunstenaar
Na het overlijden van Piet Bos in 1963 nam zijn zoon Kees, toen 23 jaar, het museum over. Hij had het prepareren van zijn vader geleerd en volgde de kunstacademie in Arnhem. Kees was niet alleen preparateur, maar ook schilder en beeldhouwer. Hij maakte bovendien natuurfilms, waarmee hij opnieuw probeerde de natuur van dichtbij te laten zien.
Waar Piet voor de geschilderde achtergronden kunstenaars inschakelde, bracht Kees steeds meer onderdelen zelf samen. Hij bedacht, ontwierp en realiseerde de diorama's als totaalbeeld: dier, vorm, compositie en landschap.
Zijn werk kreeg ook buiten Nederland bekendheid. Musea in onder meer Finland, Duitsland en Frankrijk vroegen om zijn werk. Tot zijn dood in 2002 bleef Kees nauw bij het museum betrokken.
Anton van Beek
Het gezicht van het museum
Na de dood van Kees Bos was Anton van Beek gedurende vele jaren hét gezicht van Natuurdiorama Holterberg. Hij was onder meer de drijvende kracht achter het Bos van Daantje Das, een speel-, doe- en leerbos waar kinderen spelenderwijs leren over de natuur. Ook na zijn pensioen is Anton nog als vrijwilliger actief voor het museum.
Zelfstandig sinds het begin
Al sinds 1938 op eigen benen
Natuurmuseum Holterberg is altijd een zelfstandig museum geweest, zonder structurele overheidssubsidie. Generaties bezoekers hebben daarmee rechtstreeks bijgedragen aan het behoud van het museum, de collectie en de diorama's. Die zelfstandigheid hoort bij het karakter van deze plek: eigenzinnig, toegankelijk en met veel zorg voor wat hier in meer dan tachtig jaar is opgebouwd.
Het museum van vandaag
Kom kijken. En kijk nog eens.
Sommige dieren zie je meteen. Andere details pas als je langer kijkt. Dat is misschien wel de beste manier om Natuurmuseum Holterberg te beleven.
Plan je bezoek
